Van het zuiverste water. Denkkaravaan leest: Goudvis (incl. gespreksvragen)

Trefwoorden: hebzucht, goedgelovigheid, parabel, vertrouwen, maffia

Hierom:

Originele en humoristische parabel over hebzucht en vriendschap
Oogverblindende illustraties van Marije Tolman die je katapulteren naar een criminele onderwaterwereld

Prangende vraag: Kan je té goedgelovig zijn?

Covertekst: Op een dag bezocht Al Caponevis de winkel van Oester. Toen Oester even niet oplette, griste hij een euro weg uit een vitrine.

In een dorp op de bodem van de oceaan gaat de gestolen euro vervolgens van vin tot vin. De vissen die hier wonen verkopen de munt voor steeds hogere prijzen door aan elkaar. Totdat hij terechtkomt bij de vrolijke, goedmoedige Goudvis…

Daan Remmerts de Vries en Marije Tolman bundelen hun krachten en talent en dat mondt uit in het prachtige prentenboek Goudvis. De cover trekt mijn aandacht meteen. Je ziet een kleine goudvis in een oranje neonkleur die zwemt in een landschap vol bloesembomen tegen een achtergrond van bergen. Dat is vreemd, toch? Er zwemmen nog vissen en je krijgt een onderwatergevoel door de blauwe laag die over de landschapsfoto is gelegd. De titel staat in het groot op de cover en samen met de namen van de makers vormt dat een mooi blokje tekst.

De schutbladen tonen een strand bezaaid met schelpen die ons naar een zee brengen. En inderdaad, de eerste paginagrote illustratie toont onze goudvis zwemmend tussen andere vissen in wat een bergdorpje lijkt. Marije Tolman maakte de foto’s tijdens een reis door de Spaanse Pyreneeën. Doorheen het boek zie je stadjes, steegjes, portalen en bergweggetjes waar het goed verstoppen is. Door de blauwe kleur, lijkt het alsof je onder water zit. Tolman vult de beelden aan met grappige details zoals vissen met dure handtassen, met een hoofdtelefoon of op een bromfiets. De foto’s worden afgewisseld door ‘gewone’ illustraties die omlijnd zijn met ronde hoeken zodat ze op postkaarten lijken.

In die onderwaterwereld zet Al Caponevis een criminele ‘ruiltocht’ in gang. Hij steelt een euro, maar is bang betrapt te worden en verkoopt de euro voor twee euro door aan de zeeschildpad (Gentleman Johnny). Hij gebruikt de smoes dat wie deze munt in bezit heeft, het geluk aan zijn kant zal hebben. Maar Gentleman Johnny blijft achter met een wantrouwig gevoel. Is Al Caponevis wel te vertrouwen? Hij wil ook af van de munt en verkoopt de wondermunt door aan Man Ray, de stekelrog. Voor maar vijf euro uiteraard. En zo gaat de munt van vin tot vin. Tot de vrolijke Goudvis de geluksmunt koopt voor 100 euro en bij toeval (?) het echte geluk vindt.

Daan Remmerts de Vries gebruikt rijke woordenschat en werkt het maffiathema subliem uit met aalgladde boeven, oplichters, liegen en bedriegen. En dan de namen van de vissen die verwijzen naar kunstenaars, spookschepen en maffiosi! Heerlijk om dat in een prentenboek met zoveel humor terug te zien. Net zoals de foto’s vol verstopplaatsen en bedekt met een laagje blauw, schuilen onder dit grappige verhaal meerdere ‘ernstige’ thema’s. Wat te denken van de hebzucht en het winstbejag van de vissen? Is dat liegen en bedriegen een gewoonte geworden waar niemand nog van opkijkt? Wie houden de vissen eigenlijk voor de gek? Kan je té goedgelovig zijn? En wat betekent geluk echt?

Ik ben onder de indruk van de schoonheid en originaliteit van Goudvis. Aanrader voor iedereen die op zoek is naar een onderhoudend verhaal met een diepere laag en haar ogen wil verwennen met wondermooie illustraties. Niet enkel voor kleuters, maar ook heel geschikt om voor te lezen of zelf te lezen in de lagere school.

Suggesties voor in de klas of na het voorlezen

Voor alle lezers:
- Stel na het voorlezen de vraag: Waarover gaat dit boek? Laat alle kinderen aan bod en laat hen eventueel eerst individueel nadenken vooraleer de antwoorden op te vragen. Vraag door. Kan je ook zeggen waarom? Waar in het boek zie je dat? Je zal versteld staan van de diversiteit aan antwoorden!
- Welke vis zou het meeste/minste vrienden hebben? Waarom?
- Welke vis zou het meest/minst gelukkig zijn op het einde van het verhaal?
Lagere school:
- Waarom verkopen de vissen de munt? Lijst de redenen op. Zijn er goede redenen om iets met winst/duurder te verkopen? Mag dat in alle gevallen? Wanneer wel of niet?
- Wat is het meeste waard voor Goudvis: de munt of de lolly? Wanneer is iets van waarde?
- Kan je geluk kopen? Kan je vriendschap kopen?
- Wat betekent het om iemand wel of niet te vertrouwen?
- Laat de kinderen spreekwoorden rond water opzoeken die ze bij dit boek, de personages of de gebeurtenissen kunnen plaatsen

Goudvis (5+)

Met dank aan uitgeverij Querido voor het recensie-exemplaar.

Denk je bij het aankopen van die fijne kinderboeken ook aan de lokale handelaar? Bestel je boek bij een boekhandel via Confituur Boekhandels, Standaard Boekhandel of de vele kleine gespecialiseerde boekhandelaars dichtbij huis.