Trefwoorden: schuld, vergiffenis, mens-zijn
Hierom:
- Waanzinnig verhaal over een jongen en meisje die in een wereld terechtkomen waar alle andere mensen dieren zijn geworden. Intrigerend!
- Een boek dat veel tieners opnieuw leesplezier zal brengen
- Veel stof voor filosofisch onderzoek
Prangende vraag: Is de wereld mooier zonder mensen?
Eerste zin: “Soms word je wakker en weet je meteen dat er iets niet goed is.”
Dit boek. Ik las het meteen toen het uitkwam en sindsdien heeft het een bijzonder plekje in mijn hart en hoofd. Een recensie schrijven vind ik heel moeilijk omdat ik het gevoel heb dat de magie daarmee een klein beetje verdwijnt. Ik doe toch een poging hieronder.
Abel leeft in oorlogsgebied, maar op een ochtend is het stil. Blijkt dat alle mensen een dier zijn geworden. Zijn moeder is een hert, zijn buurvrouw een kat en buurman Arnold een beer. Abel is aangewezen op zichzelf en zit vol vragen: wat is er gebeurd? Wie zit hierachter? Waarom ben ik nog mens? Op zoek naar andere mensen in deze harde realiteit, ontmoet hij Kat, een rebels en gemeen meisje. Het helpt natuurlijk niet dat zij uit het vijandige noorden komt. Zuiderlingen als Abel hebben immers allemaal wel iemand verloren door bombardementen door Noorderlingen. Omdat het niet anders kan, sluiten ze een pact en gaan ze samen op reis in een poging een antwoord te vinden op de vraag wat er is gebeurd.
Je zou dit verhaal kunnen lezen als een spannende avonturenroman want de tocht van Abel en Kat door dat desolate landschap is best spannend. Maar je zou er ook een fijngevoelige karakterstudie in kunnen zien van twee tieners die zich proberen te verhouden tot elkaar, tot een nieuwe wereld en tot oorlog. Je kan het boek lezen om (filosofisch) geprikkeld te worden door vragen over schuld, vergiffenis en verantwoordelijkheid in oorlogstijden en mens-zijn. Het kan allemaal en net dat is de sterkte van Albatros.
Die gelaagdheid zorgt voor intense momenten (en veel citaten die ik heb opgeschreven). Wanneer Abels moeder steeds meer een hert wordt en hem zegt “Ik weet dat jij mild bent, Abel. Sommigen denken dat dat hetzelfde is als zwak. Maar het is precies het tegenovergestelde. Blijf mild, alsjeblieft. Maar blijf niet hier voor ons. Ga op zoek naar anderen.” (p. 55) voel je de pijn van het afscheid, maar ook hoop voor de toekomst. Wanneer Abel en Kat aankomen in Mariposa en daar een stad aantreffen die stil is in plaats van te leven, te bewegen, te wervelen, te trillen en te stromen. Wanneer Abel stiekem in het geheime boekje leest van Kat en ontdekt welk verlies zij heeft geleden. Er zijn zoveel momenten die de tocht van Abel en Kat markeren en zoveel emoties die daarmee gepaard gaan, dat je niet anders kan dan ademloos verder lezen. Het is een harde wereld, maar tegelijkertijd zijn er veel zachte krachten aan het werk.
“Op zulke momenten zag hij hoe alles in de natuur in elkaar greep, hoe alles elkaar in balans hield. (…) Een evenwicht dat helemaal buiten het concept van goed & kwaad bestond, zo simpel en perfect dat het hem kippenvel bezorgde.” (p. 192)
En dan heb ik het nog niet over de vragen die als een rode draad doorheen het boek lopen en aan je blijven kleven. Knap dat ze je aan het denken zetten door de verschillende perspectieven. Zou de wereld niet beter af zijn als we allemaal dieren waren? Ben je persoonlijk verantwoordelijk voor oorlog? Wat betekent vrijheid in een wereld waar mensen elkaar gemene dingen aandoen? Is de wereld mooier zonder mensen? Is vrede en verzoening altijd mogelijk?
Ik weet niet hoe Goldewijk het doet, maar hij doet het met veel meesterschap. Zijn taal is vlot, zijn stijl nog filmischer dan in Films die nergens draaien en zijn toon poëtisch, betrokken, observerend en van deze tijd. Met Albatros heeft hij zichzelf nog maar eens overtroffen. Ik ben ervan overtuigd dat dit boek veel tieners opnieuw leesplezier zal brengen, maar ook voor volwassenen is het een boek om niet te missen. Ik vond het één van de beste boeken die ik de laatste jaren las.
Martijn van der Linden zorgde voor een fenomenaal mooie omslag.
Albatros (12+)
Yorick Goldewijk | ISBN 9789021686608 | Ploegsma | 2025 | 272 pag.
Met dank aan uitgeverij Ploegsma voor het recensie-exemplaar.
Denk je bij het aankopen van die fijne kinderboeken ook aan de lokale handelaar? Bestel je boek bij een boekhandel via Confituur Boekhandels, Standaard Boekhandel of de vele kleine gespecialiseerde boekhandelaars dichtbij huis.
