Dat de Jeugdboekenmaand bijna afgelopen is, hoeft geen excuus te zijn om de dierenboeken weer op te bergen. Ik maakte een selectie van (voor)leesboeken waar dieren de hoofdrol spelen in hilarische, filosofische, herkenbare of maatschappijkritische verhalen.
De wirwarwezels feesten (4+)
Yvonne Jagtenberg (tekst & illustraties) | Arno Kranenborg (vormgeving & typografie) | Gottmer | 2026 | 124 pag.
Na het succes van De wirwarwezels en De wirwarwezels op weg! Laat Yvonne Jagtenberg Arti en Bub feesten. We volgen de seizoenen in het dagelijks leven van de wezels. Tijdens het afwassen en afdrogen, de was vouwen en in de tuin werken hebben ze ook tijd om verstoppertje te spelen, sneeuwengelen te maken of om te vogelen. In dit boek grijpen ze elke kleine aangelegenheid aan om het leven te vieren en een feestje te bouwen: een nieuw jaar, het begin van de lente, om iets goed te maken, een regendans.
Je herkent de droge, grappige stijl van Jagtenberg in woord en beeld. Arti en Bub zijn een soort van mini-volwassenen (die schoonmaken, koken en mopperen) en toch speels genoeg. En wat hou ik van die prachtige illustraties! De verhaaltjes zijn kort en herkenbaar, ideaal om voor te lezen aan kleuters of om zelf te lezen door beginnende lezers. Een heerlijk boek als geheugensteuntje dat je vaker feestslingers kan ophangen dan je denkt! Proost!
De kleine Krikri (5+)
Mario Ramos | Martine van Rooijen (vert.) | Parade | 2025 | 40 pag.
Kleine leeuw Leo wordt tot koning gekroond. Vanaf die dag verandert hij: hij wordt gemeen, zaait angst en verklaart zijn buurman de oorlog. Ook verandert hij wetten: de vogels mogen niet meer vliegen. Maar Tiffany vergeet de vleugels te breken van haar jong Krikri en Krikri groeit op in een wereld vol nieuwsgierigheid en speelsheid. Tijdens een optocht pakt Krikri de kroon van de koning af en zet die vervolgens op de hoofden van andere dieren. Niemand kan immers iets kan doen tegen een vrij vliegend vogeltje!
Maar wat blijkt: elk dier denkt alleen maar aan zichzelf en de wetten die ze willen instellen zijn enkel in het voordeel van henzelf. Gelukkig is Krikri bij de pinken en ziet hij in hoe belachelijk dat is. Hij vindt een manier om zich van de kroon te ontdoen….of toch niet helemaal want zijn oplossing is voer voor een nieuw verhaal dat je zelf kan bedenken.
Met ruwe, eenvoudige lijnen en eenvoudige taal, schetst Ramos de dieren met de kroon, het bloedvergieten, de vrije Krikri. Ramos laat goed zien hoe macht (en verzet) werkt in deze actuele fabel. Hij schuwt de keerzijde van macht niet, maar zet er een dapper vogeltje tegenover dat hoop (en een beetje humor) brengt en ons tot denken aanzet. En dat denken is belangrijk, zeker in deze tijden! Aan de hand van dit boek kan je praten met jonge kinderen over macht, wetten en verantwoordelijkheid.
Lafcadio, de leeuw die terugschoot (6+)
Shel Silverstein (tekst & ill.) | Tosca Menten (vert.) | Uitgeverij Mozaïek | 2025 | 112 pag.
Shel Silverstein, auteur van De gulle boom, publiceerde in 1963 het verhaal over Lafcadio, een leeuw die een jager opeet, scherpschutter wordt en vervolgens een wereldberoemd circusartiest wordt. Als ik het zo zeg, is er niet veel aan. Maar lees je het boek zelf, dan word je meegesleurd in een meesterlijk verteld verhaal waar de overdrijving en humor zich opstapelen tot een hilarische en diepzinnige vertelling. Hoe absurder, hoe beter moet Silverstein hebben gedacht wanneer hij schreef over zeep in het oerwoud, een maatpak van marshmellows en een leeuw die niet genoeg kan krijgen van een hotellift.
Lafcadio is duidelijk geen doorsnee-leeuw: hij is ontwapend nieuwsgierig, stelt aldoor vragen en zet dingen op z’n kop. Want hoezo moeten wij als leeuwen wegrennen van jagers? Hoezo kan een leeuw niet golfen en tennissen? Of leren schieten? Maar wanneer hij meer mens wordt dan leeuw en alles heeft waarnaar hij had verlangd, gaapt plots een identiteitscrisis. Dit is een boek dat kinderen en volwassenen aan het denken zet. Kun je veranderen zonder jezelf te verliezen? En wat als je nergens meer thuis bent? Silverstein legt dit ritmisch en gelaagd verhaal mooi en hoopvol neer op het einde. Zijn eenvoudige, maar dynamische pentekeningen geven de woorden extra speelsheid. Speciale pluim voor Tosca Menten die de grappige rijmwoorden, opsommingen en gekke rijmpjes vertaalde naar moderne lezers. Een ontdekking!
De fantastische bus (7+)
Jakob Martin Strid (tekst & ill.) | Lammie Post-Oostenbrink (vert.) | Uitgeverij Blauw Gras | 2025 | 208 pag. (dat is echt dik!)
Dit boek op groot formaat is een gigantische roadtrip. De kleine Timo is ziek door de luchtvervuiling. In het land Balanka zou hij wel eens kunnen genezen, dus bouwt een hele stad dieren een grote bus. De tocht is vol gevaar, maar kan wel eens louterend zijn voor meer vrienden dan enkel Timo. Dat is in een notendop het verhaal dat wordt weergegeven in beelden vol details (waaronder veel technische details over motoren en generatoren die het verhaal wat vertraagden) met daartussen korte tekstfragmenten. De drukke, kleurrijke stijl doet me een beetje denken aan de verhalen van Richard Scarry.
Dit is een gewaagd en overweldigend boek, dat in thuisland Denemarken, maar ook in Noorwegen en China meteen een hit werd. Ik vraag me af of dit boek vooral bij volwassenen een gevoelige snaar raakt omdat het zo maatschappijkritisch is. Het gaat over samenleven, vriendschap, de kracht van fantasie en zorgen voor elkaar. We zien hebzucht en verzet, vernieling en bouwen, we zien wanhoop én de kracht van kunst en hoop. Een boek dus om in stukjes en beetjes te lezen, om al die laagjes tussen A en Z bloot te leggen en ondertussen op avontuur te gaan met dieren die een hechte gemeenschap vormen.
Met dank aan de uitgeverijen voor de recensie-exemplaren.
Denk je bij het aankopen van die fijne kinderboeken ook aan de lokale handelaar? Bestel je boek bij een boekhandel via Confituur Boekhandels, Standaard Boekhandel of de vele kleine gespecialiseerde boekhandelaars dichtbij huis.
