Filosofeerkamp: om te denken heb je enkel je hoofd nodig

wat heb jij nodig om goed te kunnen denken? ontdek het op ons zomerkamp

Denk jij ook zoveel na? Zit je hoofd vol vragen? Tijdens het zomerkamp krijgt je hoofd vol vragen gezelschap. Van allemaal andere hoofden vol vragen en ideeën. Dat wordt gezellig! Want zo komen we te weten wat we allemaal nodig hebben om goed te kunnen denken over al die interessante vragen die rondslingeren in de wereld.

Elke dag onderzoeken we op een speelse manier een boeiende vraag die we vanuit verschillende standpunten bekijken, die we proberen te ontrafelen, die ons kritisch en creatief leert denken. Misschien stap jij nadien met andere voeten de wereld in. Onze handen gaan we gebruiken om onze ideeën en woorden in beelden te vertalen. Zo maken we een leuke filosofieposter die je op het einde een mooi plekje kan geven in je kamer.

Een zomerkamp is dus denken, spelen, praten en creatief bezig zijn rond een filosofisch thema. Met je hoofd, maar ook met je handen, voeten en ogen. En met een kleine groep andere nieuwsgierige kinderen.

Ook iets voor jou? Schrijf dan snel in, het kamp in Wijnegem is ondertussen volzet, maar er zijn nog plaatsen voor Borgerhout. Hier vind je alle info.

Meer van dat? Kijk dan eens naar ons aanbod voor kinderen.

 

 

 

Waarom mogen jongens geen jurkjes dragen?

Internationale Vrouwendag. Laten we dus maar eens nadenken over wat het is om een meisje te zijn (of een jongen natuurlijk!) *

Joris Jan Bas

Joris Jan Bas uit Koog aan de Zaan
trok op een ochtend een jurkje aan.

Toen ging hij naar school met een strik in zijn haar
en alle kinderen pestten hem daar.

´Kan me niet schelen,´ riep Joris Jan hard,
´Ik ben tenminste een beetje apart.

Niet zo gewoon als de rest van de klas.´
Nou zeg, die durfde, die Joris Jan Bas!

De volgende ochtend in Koog aan de Zaan
had iedere jongen een jurkje aan,

behalve een jongen met haar groen als gras.
Je mag drie keer raden wie of dát nou was.

Ted van Lieshout

Om op te warmen, lees je samen met je kind het gedicht Joris Jan Bas van Ted van Lieshout. Ga dan met je kind een gesprek aan. Vergeet daarbij als ouder even je ‘volwassen’ rol en neem een open, onderzoekende houding aan. Waarom pesten de kinderen Joris Jan Bas? Hoe zou jij reageren als morgen bij jou op school alle jongens een rokje aanhadden?

Wil je het wat filosofischer maken, dan kunnen onderstaande vragen je vast helpen:

 

  • Kan een jongen een meisje zijn? Of een meisje een jongen?
  • Waarom mogen meisjes wel broeken dragen, maar jongens geen jurkjes? Is dat altijd zo geweest?
  • Wat mogen jongens wel en meisjes niet?
  • Zijn alle jongens hetzelfde? Zijn alle meisjes hetzelfde?
  • Wanneer maakt het uit dat je een jongen of meisje bent?
  • Wat kan een papa dat een mama niet kan? Wat kan een mama dat een papa niet kan?

Heb je nog tijd over? Dan doe je gewoon nog een creatieve opdracht: stel dat je morgen iemand anders mocht zijn. Wie zou je dan willen zijn en hoe zou je dag eruit zien? Teken of vertel het.

 *Dit is een opdracht uit een zelfontworpen kaartspel. Om ouders en kinderen te helpen ook thuis filosofische gesprekjes te voeren, maakte ik 22 kaarten die elk vertrekken vanuit een alledaagse situatie. Eerst krijg je een korte intro (praten), nadien doordenkvragen (denken) en tot slot een creatieve verwerkingsopdracht (doen). Je kan de kaarten ook gebruiken om een filosofisch spel mee te spelen dat je leert goede vragen te bedenken, verbindingen te maken en hypothetisch te denken. Het spel is in volle ontwikkeling en ik hoop het op een dag wijd te kunnen verspreiden. Misschien heb je er als leerkracht ook iets aan in je klas om kinderen in kleine groepjes mee aan de slag te laten gaan? Heb je tips, feedback, interesse,… ? Laat het me weten via info@denkkaravaan.be.

Inspiratiedag Filosoferen met kinderen en jongeren (CNO)

TIP! Voor wie ondergedompeld wil worden in de wereld van filosoferen met kinderen en jongeren (FMKJ), organiseert het CNO een inspiratiedag.

Ik volgde vorig jaar de beroepsopleiding bij de 2 topdocenten die deze dag begeleiden en zou het zo opnieuw doen! Vermoedelijk zal er veel gelachen worden, en geleerd, en gedaan. Want filosoferen leer je natuurlijk gewoon door het te doen. Wil je burgerschapsvorming concreet maken en wil je ontdekken hoe je het samen nadenken kan prikkelen en stimuleren? Wil je je verwondering en open blik opnieuw inschakelen? Dan schrijf je gewoon in. Simpel. Warme oproep dus aan leerkrachten en iedereen die met kinderen en jongeren werkt!

Op vrijdag 9 maart 2018 van 9u30-16u30 (Antwerpen). Meer informatie vind je hier.

 

18 250 vragen

Vandaag botste ik als bij toeval op het verhaal van Aaron Finbloom, een Amerikaans filosoof, kunstenaar en muzikant. Hij startte op 19 juni 2016 met een eigen experiment: gedurende een heel jaar, zou hij elke dag 50 vragen opschrijven. Hij had maar 3 regels: 1) formuleer 50 vragen gedurende één moment per dag 2) vermeld nooit de naam van iemand die je kent 3) herhaal geen vragen op eenzelfde dag.

Exact een jaar later las hij deze vragen luidop voor tijdens een performance in Montreal.

18 250 vragen! Wat zou dat doen met de kijk van een mens op de wereld? Met je brein, je blik, je wezen?

Ook de Denkkaravaan gaat in 2018 voor meer (filosofische) vragen en gesprekken! Op school, in de bib, op evenementen. Overal waar kinderen met elkaar willen denken en van gedachten wisselen. Meer informatie binnenkort op de website! Of volg ons op Facebook.

P.S.: Aaron Finbloom is ook mede-oprichter van The School of Making Thinking. Die onderzoekt hoe kunst ons denken kan verdiepen en vragen stellen kan stimuleren. Interessant parcours dat denken en kunst (opnieuw) samen brengt.  theschoolofmakingthinking.com

 

Filosoferen tijdens Kinderkunstendag!

Kom proeven van GRATIS filosofeersessies in Lint!

We gaan gedurende 25 minuten op onderzoek uit en kijken met nieuwe ogen naar alledaagse dingen in en rond het huis. Heb jij je al eens afgevraagd waarom een kopje en een schoteltje samen horen? Of een mes en vork? Horen bloemen in een vaas? Zo ontdekken we dat alles met elkaar verbonden is of net niet…

Zet je nieuwsgierigheidsbril op en kom dapper meedenken!
Voor kinderen vanaf 6 jaar.

Je kan kiezen welke sessie je meedoet (25 min):
13u00
13u35
14u30
15u00
16u00
16u35
17u30 (indien voldoende interesse)

 

Het volledige programma vind je hier.

Zeg het voort: filosofeernamiddag bij Witte Raven

De Denkkaravaan houdt volgende week woensdag halt bij Witte Raven voor het begeleiden van een filosofeernamiddag! Hier nemen we alle tijd om de verwondering over de wereld te laten opborrelen. We zoeken eerst een interessante vraag om samen als groep te onderzoeken. Dan starten we met het denk- en doewerk! In kleine groep luisteren we naar elkaars gedachten en proberen zo de wereld een beetje beter te begrijpen. Nadien gaan we creatief aan de slag. Voor avonturiers van 7 tot 12 jaar.

Datum: 18 oktober 2017 van 14-16u

Prijs: 20 euro (2u)

Locatie: Schildesteenweg 92A, 2520 Oelegem

Organisatie en inschrijvingen: Witte Raven, kathleen@witte-raven.com

 

“Hoe vertel ik aan mij klasgenoten wat filosoferen is?”

Dat vroeg een meisje net voor we aan de 2e workshop in Wijnegem zouden beginnen. Haar juf, die had wel een vaag idee van wat filosoferen was. Maar haar klasgenoten begrepen er echt niets van. Het standaardantwoord: “Filosoferen is nadenken over vragen waarop meerdere antwoorden mogelijk zijn”, blijkt toch niet zo helder in de ogen van een bende 8-jarigen. Terecht. Want die omschrijving dekt amper de lading. Dan zouden we wiskunde ook kunnen vergelijken met het werken met cijfers.

Maar een mens moet ergens beginnen. Misschien heeft ze na onze filosofeerworkshop van vandaag wel een beter antwoord klaar. De kinderen plaatsten eerst individueel een aantal begrippen (naar de kapper gaan/lachen/huiswerk maken/knuffelbeer/kooi/…) in 2 cirkels: dingen die enkel bij mensen horen en dingen die enkel bij dieren horen. Makkie…tot ze natuurlijk echt begonnen na te denken. Want er blijkt toch een soort ‘grijze zone’ te bestaan die niet zo afgelijnd is. En wat zegt dat dan over ons als mens (of dier?) Toen we de oefening nadien samen deden met grote hulahoops als cirkel en de begrippen op kaartjes, bleken er toch wat vragen te rijzen.

Hoort een kooi bij een mens of een dier?

“Een kooi hoort wel bij dieren, maar wij mensen hebben toch ook gevangenissen? Dus het is eigenlijk voor allebei.”

“Ja, maar gevangenis is een woord dat iets voor mensen aanduidt en daar ga je heen als je iets fout hebt gedaan. Dat is dus niet hetzelfde als een kooi. “

Over Lego-blokken:

“Lego-blokken horen echt wel bij mensen. Er bestaat zelfs een heel Lego-land. Dat hebben dieren toch niet.”  (hilariteit alom, want misschien hebben dieren wel in het geheim ganse pretparken!)

“Maar ook dieren kunnen toch spelen met lego-blokken?”

“Dieren weten niet wat ze met die blokken moeten doen, bijten ze misschien zelfs stuk. Enkel mensen weten dat ze met Lego-blokken moeten en kunnen bouwen.”

“Maar wij (mensen) gebruiken speelgoed ook niet altijd waarvoor het dient en weten niet altijd wat we ermee moeten doen.”

Het gesprek ging verder over het feit of dieren konden dansen. Dat is misschien een makkelijk te beantwoorden vraag. Maar wat is dansen nu echt? Denken we daar allemaal hetzelfde over? Dat bleek niet zo te zijn, want waar de éne het toch belangrijk vond dat je trainde (bv. voor ballet), vond de andere een simpele beweging al voldoende om als dans bestempeld te worden. En misschien is het gewoon een afspraak onder mensen (dat woord ‘dansen’) en is het in werkelijkheid iets heel anders. Je kan dus wel zeggen dat je denkt dat dieren kunnen dansen, maar kan je ook zeggen waarom? En bedoelen we hetzelfde wanneer we spreken over ‘dansen’? In die verwarring toch blijven luisteren naar en praten met elkaar, dat is een grote gave. En dan samen nadenken over wat we echt bedoelen en nieuwe mogelijkheden en pistes zoeken.

Daar ontstaat filosoferen. Op de grens van verwondering, vraag en een tikkeltje verwarring. Dat deden de kinderen weer geweldig vandaag. Ik gooide af en toe een vraag in de groep die ook het proces onder de loep nam: wat hebben we nodig om deze vraag te onderzoeken? Kunnen we meer te weten komen op een andere manier? Hebben we de juiste vragen gesteld? Ook dat reflecteren laat kinderen toe om hun eigen denkproces in kaart te brengen en aan (zelf)evaluatie te doen.

En wat die klasgenoten betreft: die zullen wel ontdekken dat het antwoord op de vraag ‘Kunnen dieren dansen?’ niet zo simpel te beantwoorden is met een ja of nee. En dat het morgen anders kan zijn. Zij zijn natuurlijk altijd welkom om het eens te komen proberen!